Facebook Cambridge Analytica Skandalı – #deletefacebook

0

Sosyal medya artık hepimizin hayatının büyük bir parçası. Facebook ise kimi zaman eğlence kimi düşüncelerimizi aktarmak için sıkça kullandığımız platformlardan biri olarak hayatımızıdaki yerini iyice sağlamlaştırdı. Hal böyle olunca zamanla nerelere gidiyoruz, neleri beğeniyoruz, kimler arkadaşlarımız vs gibi birçok bilgiyi paylaştıkça paylaştık fakat bu süreçte kişisel verilerimizin nerelerde nasıl kullanılabileceğini ve hatta küresel etkileri olabileceğini gözden kaçırmıştık.

Ta ki oldukça tepki toplayan ve “If You’re Not Paying For It, You Become The Product” sözünü hatırlatan Facebook-Cambridge Analytica skandalına dek.

Peki bu Cambridge Analytica Nedir?

İngiltere merkezli Analytica bir çeşit veri analiz şirketi.

Yani şirket çeşitli yerlerden veri toplayıp daha sonrasında bu verilerin analizlerini yaparak seçmen davranışlarını anlıyor ve bunlar üzerinden siyasilere danışmanlık yapıyor, kampanyalar yürütüyor.

Verilere Nasıl Ulaşıldı?

  • Cambridge Üniversitesi profesörlerinden Aleksandr Kogan 2014 yılında seçmen davranışlarını inceleyeceği This is Your Digital Life isimli psikolojik bir anket hazırlıyor.
  • Bu anketi Amazon’un online işçi bulabileceğin platformu olan Mechanical Turk platformu üzerinden kullanıyor , kısa sürede 270.000 kullanıcıya Facebook aracılığıyla anketi yükletiyor ve kullanıcılarına 1-2 dolar kazandırıyor.
  • Kogan aynı zamanda Strategic Communication Laboratories isimli birçok ülkedeki seçimleri de etkileyen bir şirketler grubuyla anlaşmalı. Daha sonrasında ABD seçimleri için ise yeni bir şirket kuruluyor işte o şirket de Cambridge Analytica. Kogan’ın verileri işte bu şirkete satıyor. İddialara göre Donald Trump’ın seçim kampanyaları için çalışan Cambridge Analytica bu süreçte Facebook’tan aldığı 50 milyon kullanıcının verilerini, kişisel bilgilerini kullanmıştı.
  • Böylece kısa sürede 87 milyon kişinin verilerine ulaşıldı fakat yalnızca uygulamayı kullanan kişilerin değil aynı zamanda Facebook kişi listesindeki arkadaşlarının verilerine de izinsiz olarak ulaştı.Yani sizin verilerinize ulaşan uygulama aynı zamanda tüm arkadaşlarınızın bilgilerini de ele geçirdi.

2014 yılında The Obsever isimli gazetenin haberine göre 50 milyon Facebook kullanıcısının verisi az önce bahsettiğimiz Cambridge Analytica’ya satıldı ve Brexit referandum süreci, 2016 seçimleri gibi bir çok siyasi süreçte kullanıldı. İşte olaylar burda başlıyor!

Access my friends information2010 yılında Penn State Üniversitesi tarafından Facebook üzerindeki 3. Parti uygulamaların erişim yetkileri araştırılmıştı ve burada da uygulamalar tarafından arkadaşlarımızın bilgileri 68 milyon kez erişildiğini görüyoruz. Bu rakamla beğeniler ve arkadaş listemizle dahi ne kadar çok verinin alındığını anlayabiliriz.

 

 

 

Eski Çalışanlarının Açıklamasıyla Ortaya Çıktı!

Verilerin izinsiz ele geçirildiği ve bunların büyük birer propaganda aracı olarak seçimleri etkilediğini ifşa eden ise eski Cambridge Analytica çalışanlarından Christopher Wylie’di. Wylie bunların sonucunda Facebook ve Instagram’da yasaklandı.

Kogan’ın bilgileri Cambridge Analytica’ya sattığı ortaya çıkınca artan tepkiler sonucu Zuckerberg bu bilgilerin silinmesi yönünde uyarılarda bulundu.

Cambridge Analytica ise buna cevap olarak sildiğini ve bu konuyla ilgilendiğini söylemekle yetindi. Hepsi bu kadardı, verilerin silindiğine dair herhangi bir rapor ya da bu süreçle ilgili bir dava söz konusu bile olmadı. Üstelik Facebook kullanıcılarını da bu süreçten uzak tuttu ve herhangi bir bilgilendirme yapmadı. Facebook’un ilk kritik hatasıydı bu.

Kogan ise katıldığı BBC Radio 4’s Today programında yaptığı açıklamalarla bu durumun Facebook datasının normal kullanımına bir örnek olduğunu ve yüzlerce farklı uygulamayla da aynı verilere ulaşıldığının altını çizdi.

Channel 4 News’ın Gizli Kayıtları

2014 yılında The Guardian gibi çeşitli platformlarda tepki çeken olayın tekrar gün yüzüne çıkışı ise Channel 4 News’ın girişimleriyle oldu.

Zengin bir müşteri kılığına girerek Cambridge Analytica’nın CEO’su Alexander Nix ile görüşen Channel 4 News muhabirlerinin aldığı gizli kayıtlarda etik sınırların onlar için hiçbir şey ifade etmediği apaçık ortadaydı.

Bu kayıtlarda Nix müşterisi sandığı muhabirlerin kendisine güvenmelerini sağlamak için kimi yolsuzluk örnekleri veriyor, seçimlerde nasıl gizli kampanyalar yürüttüklerini ve Trump için yürüttüğü kampanyada yaptıkları yasa ihlallerini anlatıyordu. Bu görüşme kayıtlarında siyasetçilerin imajlarını zedelemek için “aşk tuzakları” kurulabildiğini, rüşvet kullanıldığını da anlatmıştı.

Channel 4 News - Facebook Skandalı

Bunların ortaya çıkışından sonra görevden alınan Nix ise bu sözlerin çarpıtma olduğunu ve kendisi için yapılan bir karalama kampanyası olduğunu söylemekte ısrarcı.

Kogan ise geliştirdiği uygulamanın herhangi bir illegalitesi olmadığını ve kendisinin hem Facebook hem de Cambridge Analytica tarafından günah keçisi ilan edildiğini açıkladı.

Beraber Çalışma Durduruldu: Tüm bu skandalların sonucu Facebook ve Cambridge Analytica ortaklıklarını bitirdiklerini açıkladı fakat ne yazık ki bu Facebook’un skandaldan etkilenmemesi için yeterli bir hareket değildi.

“DeleteFacebook” Kampanyası

Dünyanın her yanından verilerin izinsiz ve habersiz kullanılmasına gelen tepkilerle beraber kullanıcıların hesaplarını sildiği “delete facebook” kampanyası başladı.

Kimler DeleteFacebook Kampanyasına destek oldu?

1-Facebook’un 19 milyon dolara satın aldığı Whatsapp’ın kurucularından Brian Action kampanyaya ilk destek verenlerdendi.

Brian Action DeleteFacebook

2-Twitter’dan gelen tepkileri cevapsız bırakmayan Elon Musk da hem kişisel facebook hesabını hem de Tesla ve SpaceX sayfalarını sildi ve Facebook üzerinden hiçbir zaman reklam kullanmadıklarına dair açıklamalar yaptı.

Elon Musk DeleteFacebook

3-Bir diğer isim ise Apple kurucu ortaklarından Steve Wozniak da hesabını sildi ve Facebook’un bu sorunları giderebileceği konusunda şüphelerinin olduğunu belirtti.

4-Ünlü şarkıcı Cher de twitterdan yaptığı açıklamayla Facebook hesabını sildiğini takipçilerine söyledi.

Cher DeleteFacebook

5-Bunların yanı sıra Almanya’nın büyük bankalarından biri olan CommerzBank ve web tarayıcısı Mozilla da Facebook reklamlarını durdurdu.

Sonuç olarak 2 günde 50 milyar dolar kaybeden Facebook 1 milyon kullanıcı kaybederek son 5,5 yılın en büyük günlük düşüşünü yaşadı.

Zuckerberg’in Savunması: “Benim hatamdı!”

Kampanyayla ilgili New York Times ile röportaj yapan Zuckerberg durumun kötü olduğunu fakat kayda değer bir kayıp yaşanmadığını açıklıyor ve insanlarda oluşan güven sorununu çözmenin artık Facebook’un önceliği olduğunu açıklıyor.

Zuckerberg ayrıca İngiltere’nin öncü gazeteleri olmak üzere birçok gazede özür mesajını yayımladı ve “Bilgilerinizi korumak bizim sorumluluğumuz. Bunu yapamazsak, bu bilgileri hak etmiyoruz. Bir araştırmacı tarafından hazırlanan ve 2014’te milyonlarca insanın Facebook bilgilerinin çalınmasına neden olan test uygulamasından haberiniz vardır. Bu bir güven ihlaliydi ve bu ihlal ile ilgili daha fazla bir şey yapamadığım için üzgünüm. Böyle bir olayın tekrar yaşanmaması için önlemler alıyoruz.” açıklamasıyla özürlerine devam etti.

ABD kongresine de ifade veren Zuckerberg senatörlerin karşısında da özür diledi ve büyük bir hatanın yaşandığını ve sorumluluğun kendisine ait olduğunu dile getirdi. Facebook tarafından oluşturulan bir araştırma komisyonunun da Cambridge Analytica ile yaşanılanların detaylı incelemesine başladıklarını açıkladı.

Zuckerberg’in kongrede ifade verdiği sırada Cambridge Analytica da Twitter’dan yaptığı açıklamayla haberlerin yalan olduğunu, yasalara aykırı bir durum olmadığını ve bunlarla ilgili avukatların çalıştığı üzerine bir açıklamalar yaptı.

Cambridge Analytica Facebook Skandalı

Bu skandaldan sonra kullanıcıların hızla hesaplarını kapatmasının yanı sıra Facebook’a iki dava daha açıldı. Bu davaların konuları ise yasaların ihlali ve sorumlulukları yerine getirememe üzerine.

ABD Federal Ticaret Komisyonu (FTC) da Facebook hakkında bir soruşturma başlattı ve soruşturma sonucunda cezanın 2 trilyon dolara kadar çıkabileceği söylendi.

Facebook Kullanıcıları Verilerini Nasıl Koruyabilir?

Skandal sonrası birçok kullanıcının hesaplarını sildiğini ve tepki gösterdiğinden bahsetmiştik fakat bu yalnızca gelecekteki verilerin alımını engellemeyi sağlıyor. Önceki verilerimizin kopyaları halihazırda sistemlerinde bulunmakta. Facebook üzerindeki paylaşımlarımız, beğenilerimiz, arkadaşlarımız kısacası bir hesabımız olduğu sürece %100 bir koruma sağlamak maalesef ki mümkün değil. Fakat bu güvenlik sürecini maksimuma çıkarmak için bazı şeyler yapabiliriz:

  • İlk olarak izin verdiğimiz uygulamaların iznini kaldırmalıyız. Facebook hesabımıza girip ayarlar kısmına geçtiğimizde “Apps” diye bir kısım görüyoruz. Bu kısımda “Show all”a tıklayarak hangi uygulamaların facebook hesabımıza erişimi olduğunu listeliyoruz. Listeyi temizlemeye başlamadan önce hatırlatmak isterim toplu bir kaldırma işlemi mümkün değil, o yüzden her uygulama için köşede çıkacak olan X butonuna tıklayarak uygulama erişimini bitirebiliriz.

Hepsi bu kadar mı ? Elbette değil!

Facebook Uygulama TemizlemeUygulamaları temizledikten sonra aşağıda gördüğümüz gibi gri kutulardan oluşan bir liste karşımıza çıkıyor.

Burada bizim için önemli olan “Apps Others Use” yazan yani arkadaşlarımızın kullandığı fakat bizi de dahil eden uygulamaları (Cambridge Analytica gibi) göreceğimiz kısım.

 

Facebook Uygulama Temizleme 2Apps others use kısmına tıkladığımızda karşımıza tablodaki liste gibi bir liste çıkacak. Yapmamız gereken bu listede işaretli olan her kısmın işaretini kaldırmak ve yeniden kaydetmek

Bunun yanı sıra “Apps, Websites and Plugins” kontrol etmekte de fayda var.

Tüm bunları yaptık ve evet belli bir derece koruma sağladık fakat şunu da unutmamak gerekir ki bu uygulamaların şu zamana kadar bizim hangi verilerimizi alıp kullandığı yahut nerelerde kullandığı/kullanacağı gibi bilgilere ne yazık ki erişimimiz yok.

  • Bir diğer alabileceğimiz önlem ise telefonlarımızdaki lokasyon servislerini Facebook erişimine kapatmak. Bunu telefonlarımızın ayarlar ve izinler kısmından kontrol edebiliriz. “While Using the App” ya da “Never” seçimini yapmak size kalmış fakat devamlı açık erişim sağlamak yer bildirimlerimize çok daha kolay ulaşılmasını sağlayacaktır.
  • Yine Facebook hesabımızın ayarlar kısmından alacağımız bir diğer önlem ise “Privacy” kısmındaki bizimle kimlerin iletişime geçebileceğini ve gönderilerimizi kimlerin görebileceğini seçmek. Burada herkes,arkadaşlar,sadece ben gibi kısımlardan ayarlamaları yapabiliriz. Bildiğimiz üzere herkese açık gönderiler verilerimize erişilmesini çok daha kolay getiriyor.

“Privacy” kısmının direkt altında göreceğimiz “Timeline and Tagging” kısmından etiketlendiğimiz fotoğrafları kimlerin görebileceğini de yönetebiliriz.

Bu Skandal Neden Bu Kadar Önemli?

Tahmin edeceğiniz üzere verilerimizin kullanılması ve bazı şirketlere satılması gibi durumlar yeni değil. En masum sandığımız ve arkadaşlarımızdan “can kazanmak” için Facebook’la bağlandığımız oyunlar dahil uygulamalarımızın çoğu bu işlemi zaten yapmakta. Bağlantıyı kurduktan sonra biz uygulamayla ilgilenip bilgilerimizi verdiğimizi dahi hatırlamıyorken uygulamalar sisteme verilerimizi işliyor.

Peki bu sefer bu kadar çarpıcı olan neydi ? Neden bu kadar ses getirdi?

  1. Channel 4 News’ın gizli araştırması sonucu çıkan kayıtlarda birçok yolsuz apaçık anlatılıyordu
  2. Söz konusu uygulama yaklaşık 3 milyar kullanıcı tarafından kullanılan en popüler uygulamalardan biri.
  3. Verilerin kullanıldığı siyasi seçimler küresel güç ABD’nin seçimleri olduğu için zaten bir hayli önemliydi çünkü bu seçimlerin sonuçları ileriki politik hamleler için tüm dünyayı etkileyecek nitelikteydi.
  4. Yakın geçmişteki en ses getiren seçimlerden olması ve söz konusu aday Trump’ın da oldukça konuşulan bir isim olması skandala olan tepkiyi arttırdı.
  5. Son olarak ise biz zaten verilerin bazı yerlerde kullanıldığının farkındaydık; influencerlar , reklam ajansları, şirketler… Fakat demokratik seçim süreçlerinin doğrudan içinde olabileceğini bu örnekle açıkça görmüş olduk.

Şu anki durum ise; Zuckerberg özürlerine devam ediyor ve hem olayın araştırılması hem de Facebook’un bu verilere dair daha hassas olunması için ekipler kurduğu biliniyor. “Apps Others Use” kısmını kullanıma kapatılacağı da söz konusu fakat bu kapatma sürecin daha yumuşak geçmesi için mi yoksa temelli bir kapatma mı onu ilerleyen zamanlarda göreceğiz.

Son yıllarda kullanıcı profili oldukça değişen Facebook zaten kariyerinin yükseliş dönemini bitirmişti. Zuckerberg her ne kadar “delete facebook” kampanyasının çok büyük bir darbe olmadığını söylese de marka imajı ve kullanıcı güveni ciddi anlamda sarsıldı. Keza kampanyaya dünyanın ileri gelen kişilerinin de katılmış olması bu sarsıntıyı arttırdı.

Bundan sonrası için kullanıcı sayısı ya da tavrı değişir mi , bu değişim nasıl olur bilmiyoruz fakat bildiğimiz bir şey var ki; Zuckerberg özürlerinin yanı sıra kaybettiği kullanıcılarının güvenini tekrardan kazanmak için uygulamada ciddi güncellemeler yapmalı

Gelişmeleri hep beraber göreceğiz 😊

 

SEMRush SEO Aracı - Web Site Performansını Test Et !



CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here